બે વર્ષ અને ૧૦૦ લેખની ‘સાયબરસફર’માં, સૌથી વધુ પૂછાતો અને ચર્ચાતો સવાલ કયો છે, જાણો છો? પૂછનારા તમે જ છો એટલે જાણતા જ હશો - ઇન્ટરનેટની મદદથી કમાણી કઈ રીતે થાય? યુવાનો, નિવૃત્ત વડીલો, ગૃહિણીઓ... સૌ કોઈનો આ સવાલ છે. કારણો સમજી શકાય એવાં છે પણ એમ માઉસને તરાપે સહેલાઈથી તરી જવાતું નથી. સામાન્ય છાપ એવી છે કે અમુક-તમુક કંપની સાથે જોડાઈને, ફક્ત ક્લિક કરવાથી કે ઇમેઇલ વાંચવાથી ડૉલરમાં કમાણી થઈ શકે છે. આ વિશે વિગતવાર લખવાનો અહીં સ્કોપ નથી, પણ ગૂગલના સત્તાવાર બ્લોગ પર હમણાં ઓનલાઇન ફ્રોડ વિશે એક પોસ્ટ મૂકાઈ છે તે વાંચો થોડા સરળ શબ્દોમાં...
‘‘તમે ગૂગલના નામ કે લોગોનો ઉપયોગ કરતી આવી ઘણી ઑફર્સ જોઈ હશે - ‘‘યૂઝ ગૂગલ ટુ મેક ડોલર્સ!’’ કે ‘‘ઇઝી કેશ વિથ ગૂગલ : વર્કીંગ ફ્રોમ હોમ’’. કમનસીબે, અનેક ગ્રાહક ફરિયાદો અને લોકોને છેતરતી આવી સાઇટને અટકાવવાના અમારા પોતાના પ્રયાસો છતાં, ઘણાં કૌભાંડ ચાલુ જ છે. વળતી લડત આપવા માટે, અમે સંખ્યાબંધ કૌભાંડી ‘‘ગૂગલ મની’’ સ્કીમ અટકાવવા મથીએ છીએ અને સંખ્યાબંધ કોર્ટકેસ પણ કર્યા છે.
ગૂગલે આવી કોઈ સાઇટ બનાવી નથી કે કંપની તેમને ટેકો આપતી નથી. આર્થિક મંદીમાં ફસાયેલા લોકોની સ્થિતિનો, તેમને ગેરમાર્ગે દોરતી આવી એડ્સ ફાયદો ઉઠાવે છે, મંદી વકરી છે તેથી આ સમસ્યા પણ વધી છે. અમને જાણ છે ત્યાં સુધી પેમેન્ટ ઇન્ફર્મેશન મોકલીને કે શંકાસ્પદ ઓપરેશન્સની છેતરામણી ફી ચૂકવીને સેંકડો લોકો છેતરાયા છે.
આવી સાઇટ્સને બંધ કરવાના કાયદાકીય રસ્તા અમે અજમાવીએ છીએ. વપરાશકારને હાનિકર્તા હોય એવી સાઇટના એડવર્ડ્ઝ એકાઉન્ટ અમે કાયમ માટે બંધ કરવાના છીએ. તેમ છતાં, અમે એવી ગેરંટી આપી શકતા નથી કે આવી નવી નવી સ્કીમ્સ ભળતાસળતા નામે ઊભી નહીં થાય.
અમે આ સમસ્યાનો ફક્ત એક ભાગ ઉકેલી શકીએ - બાકીનું તમે જ કરી શકો. જેમ તમે વાસ્તવિક વિશ્ર્વમાં નાણાકીય માહિતી આપતાં સો વાર વિચાર કરો એમ ઓનલાઇન પણ, સતત સતર્ક રહો. ખાસ કરીને, વધુ પડતી સારી લાગતી ઑફરને એકદમ શંકાથી જુઓ. ‘હાઉ ટુ સ્ટીઅર ક્લિયર ઓફ મની સ્કેમ્સ’ પણ વાંચો.
કમાણીની કોઈ સિક્રેટ કીટ નથી હોતી, પણ ઘણા લોકો ઓનલાઇન ખરેખર કમાણી કરે પણ છે. અમારા અનુભવે, વેબ પર બિઝનેસ ઊભો કરવાનો સૌથી સારો રસ્તો યુઝર્સને ખરેખર સેવા આપવાનો છે - તેમને ઉપયોગી પ્રોડક્ટ્સ કે સેવા ઑફર કરો કે તમને જેમાં ંડો રસ છે અને લોકોને ઉપયોગી હોય એવી વાતો વિશે લખો.
આવાં નામથી ખાસ ચેતો : ગૂગલ એડવર્ક, ગૂગલ એટીએમ, ગૂગલ બિઝ કિટ, ગૂગલ કેશ, અર્ન ગૂગલ કેશ કિટ, ગૂગલ ફોર્ચ્યૂન, ગૂગલ માર્કેટિંગ કિટ, ગૂગલ પ્રોફિટ્સ, ધ હોમ બિઝનેસ કિટ ફોર ગૂગલ, ગૂગલ સ્ટાર્ટઅપ કિટ અને ગૂગલ વર્ક્સ.’’
ગૂગલની આ પોસ્ટનો સાર એટલો કે લોભામણી જાહેરાતોથી લોભાવ નહીં. બૅન્કખાતાની માહિતી કોઈને આપો નહીં. ‘પહેલાં આટલા રૂપિયા આપો અને પછી કમાણી કરો’ એવી વાતથી ભરમાશો નહીં. તમારા બ્લોગ કે સાઇટ પર ગૂગલના પોતાના ફ્રી એડસેન્સ પ્રોગ્ર્ાામથી એડ મૂકીને કમાણી કરી શકો છો (ગુજરાતી સાઇટ માટે હજી આ સર્વિસ ઉપલબ્ધ નથી). ઘણા બ્લોગર્સ તેનાથી સારું કમાય પણ છે, પરંતુ તમને નેટનો કોઈ અનુભવ ન હોય તો આંધળૂકિયા કરીને મહેનતના રૂપિયા ગુમાવશો નહીં.
